ÖNSÖZ

 Her birimiz farklı simalara, farklı kişilik özelliklerine ve farklı boylara sahip olsak da hepimiz insanız. Derimizi sıyırdığımızda rengimiz, milliyetimiz ne olursa olsun hepimizin iç organları birbiriyle aynı. Hepimizin damarlarında kırmızı renkli kan akıyor, hepimizin vücudunda aynı kimyasal reaksiyonlar oluyor. Hepimiz aynı havayı soluyoruz, karnımız acıkıyor, yoruluyoruz, uyuyoruz, uyanıyoruz.

Eğer herhangi bir engelimiz yoksa hepimiz duyularımızla çevremizi algılıyoruz; duygular hissediyoruz; kızıyoruz, üzülüyoruz, seviniyoruz, eğleniyoruz... Hepimiz düşünüyoruz; her gün zihnimizden binlerce düşünce, imge, ses, sözcük, hatıra vs. gelip geçiyor.

Ve belki de hepimiz zaman zaman bütün bu görünümlerin ardında yatan ve bize “ben” dedirten duygunun peşinde, bütün bunların ardındaki aslımızı merak ediyor ve onun zaman zaman perdenin ardından bize göz kırptığını fark ediyoruz. Ancak o genellikle zihnimizdeki bir yığın şeyin altında ezilip duruyor.

O bütün bunların altında ezilse de, hem kendi dışımızdaki hem de kendi zihnimizdeki her şeyi fark etmeye, algılamaya devam ediyor. Her role giriyor, her işi yapıyor, uyusak da bayılsak da bedeni canlı tutuyor. Ta ki son nefesimizi verip tüm bunlara elveda diyene kadar...

İşte bu bizim bilincimiz. Hepimiz bilinç sahibi varlıklarız. Bizi insan yapan ve birbirimize bağlayan özellik bu. Her ne kadar dünyayı farklı biçimlerde algılasak da, bir şekilde algıladığımıza göre bizler bilinçliyiz.

Hepimiz yaşamımız sırasında en azından bir kez olsun derin bir farkındalık halini, görünenlerin ve bilinenlerin ötesinde bir bütünlük ve bilgelik halini deneyimlemişizdir. Şimdi bir an için durun ve bu anları hatırlayın... Yüreğinizde hissettiğiniz o sevgiyi, o mükemmel uyumu ve evrene mensup olma hissini yakalayın... Ve çok derin uykular uyuduğunuz çocukluk yıllarını, içinizde hissettiğiniz o neşe duygusunu...

Şimdi ne oldu? Ne oldu da bu duyguları kaybettik? Ne oldu da kendimizi daha gergin, daha yorgun, daha bezgin hissediyoruz? Neden görüntüler daha solgun, sesler daha uyumsuz? Nedir bu gerginlik?

Buna stres adını vermişiz. Bir de “çağın hastalığı” diye etiketlemişiz. Evet içinde yaşadığımız çağ gerçekten de çok ilginç bir zaman. Çünkü bugüne kadar hiç yaşanmamış bazı gelişmeleri yaşıyoruz. Ancak sahip olduğumuz bu imkanlar nedense bizi mutlu etmeye yetmiyor. Herkes geçmiş zamanlara dönmeyi istiyor. Şaşkınlık artıyor, huzursuzluk artıyor...

Bütün bunların yanı sıra diğer taraftan birçok insan da kendi içlerine dönmenin, kendi zihinlerindeki potansiyeli araştırmanın ve bu huzursuzluğu gidermenin yollarını arıyor.

İşte bu yüzden meditasyon, gevşeme ve iç dünyayı geliştirmeye yönelik yöntemler giderek daha popüler hale geliyor.

Geçmişe baktığımızda insanın içsel gelişimine ve kendi içindeki potansiyeli tanıyıp ortaya çıkarabilmesine yönelik olarak pek çok öğreti ve sistemlerin mevcut olduğunu ve bunların gerek sözlü gerekse yazılı yollarla günümüze kadar ulaştığını görüyoruz. Bu öğretilerde insanın gündelik bilinç halinden daha farklı ve daha derin bilinç hallerini deneyimleyebilmesine yönelik oldukça detaylı teknik ve prosedürler mevcuttur.

İnsanın kendi varlığını tanıyabilmesi, kendi içindeki potansiyeli ve olanakları görebilmesi için dikkatini kendi içine yöneltmesi gerekir. Ancak normal halde bu dikkati içe yönelttiğinde göreceği, duyacağı ve hissedeceği şey genellikle gündelik yaşamın duyular kanalıyla oluşturduğu izler ve kayıtlar olacaktır. Halbuki her insanın içinde bütün bunların ötesinde çok daha geniş bir potansiyel kullanılmayan bir durumda beklemektedir. İşte bununla temas kurmak ve bunu daha fazla açığa çıkarmak için dikkati içe yöneltmenin yanı sıra, zihni sakinleştirmek ve iç gevezeliği susturmak gerekir.

Bunu yapabilmek için de gevşeme, meditasyon ve benzeri yöntemlerden yararlanmak mümkündür.

Ayrıca gündelik yaşam ve iş yaşamı, değişen koşullar nedeniyle hepimizin üzerinde büyük baskılar oluşturmaktadır. Bütün bu koşullar içerisinde fazla yıpranmadan yaşamı sürdürmek gerçekten bir maharet haline gelmiştir. Ve gerçekten sakin ve huzurlu bir yaşam sürdürebilmek için artık hemen hepimizin bazı yardımcı yöntemlere ihtiyacımız vardır.

İşte bu kitap hem kendi içindeki potansiyeli keşfetmek ve ortaya çıkartmak isteyen, hem de yaşamını daha sakin, daha huzurlu ve daha sağlıklı bir şekilde sürdürmek isteyenlere bu işe nasıl başlayacaklarına dair yol göstermek için yazılmıştır.

Kitabı elimden geldiğince sade ve basit bir dille hazırlamaya çalıştım. Bu kitap bilgiden çok uygulamaya yönelik olarak düzenlenmiştir. Bu yüzden kitaptan yararlanabilmeniz uygulamaları düzenli bir şekilde yapmanıza bağlı olacaktır. Bu konuda benim yapabileceğim hiçbir şey yok. Ancak şunu söyleyebilirim ki, sizlere naklettiğim uygulamalar dünyanın her yerinde birçok insan tarafından uygulanmış ve yararı görülmüş uygulamalardır.

Gevşeme, meditasyon ve benzeri uygulamalardan elde edilecek kısa vadeli yararlar düzenli uygulama sonucu elde edilecek uzun vadeli yararların yanında çok küçük kalır. Ancak bu yararların elde edilmesi uzun vadede düzenli uygulamaya bağlıdır. Bugüne dek konuyla ilgili olarak düzenlediğim seminerlerden edindiğim deneyimler sonucunda ülkemiz insanlarının düzenli uygulamalar yapmakta zorlandığını gördüm. Bu elbette içinde yaşadığımız kültürden kaynaklanan bir sorun. Bu yüzden uygulamaları düzenli olarak yapmanızı diliyorum. Hepinizin bildiği gibi bir spor dalında, bir meslekte veya bir sanat dalında ustalaşmak ya da bir müzik aletini iyi bir şekilde çalabilmek yıllarca çalışmayı gerektirir. Örneğin klasik batı müziği dalında, kemandan dinlenebilir bir ses çıkartmak yaklaşık 5 yıl alır. Bu süre içerisinde öğrenci sürekli çalışır ve sanki pek bir ilerleme olmuyormuş gibidir. Ama çalışma sürdürüldüğünde bir süre sonra oluşan bir birikim sonucu güzel bir ses elde etmeyi başarır. Buna benzer örnekleri hayatın hemen her dalında görmek mümkündür. Bazı becerilerin elde edilebilmesi ve bazı aşamaların geçilebilmesi uzun yıllar boyu azimle ve sabırla çalışmayı gerektirir.

Aynı şey bu kitapta aktarılan uygulamalar için de geçerlidir. Bu uygulamalar size çok anlamsız veya basitmiş gibi gelebilir. Ancak bu noktada yanılmamak gerekir. Bu aynen bir kasın çalıştırılması için yapılan egzersizlere benzer. Eğer kol kaslarınızı geliştirmek isterseniz bir ağırlığı anlamsız bir şekilde sürekli aynı hareketi yineleyerek kaldırmanız gerekir. İşte bu bir egzersizdir. Buna benzer şekilde, bir enstrüman çalmayı öğrenirken, bir spor dalını öğrenirken, bir yabancı dil öğrenirken ya da herhangi bir dersi öğrenirken yapılabilecek egzersizler vardır. Egzersiz, öğrenilecek bütünün belli bir parçası üzerine odaklanan yinelemeye dayalı bir çalışmadır. Bu yinelemeler yoluyla küçük parçalar tek tek öğrenilir ve sonunda bunlar bir araya gelerek daha kapsamlı bir becerinin elde edilmesini ve bir işin başarılmasını sağlarlar. Ancak tek başına ele alındıklarında çok anlamsız ve sıkıcı gibi görünürler. Örneğin bir müzik egzersizi dört - beş notanın sürekli yinelenmesinden oluşur. Bunun amacı o çalgıdaki bazı zor pozisyonların tek tek oturtulması ve beyne öğretilmesidir. Ancak bu hem müzik öğrencisi için hem de bunu dinleyen komşular için oldukça sıkıcı olabilir. Ve komşular öğrenciyi okula giderken gördüklerinde “Yavrum niye hep sürekli aynı şeyi çalıp duruyorsun? Biraz başka şeyler de çalsana.” diye sorarlar.

İşte aynen buna benzer şekilde gevşeme, meditasyon, konsantrasyon ve imgeleme uygulamaları da birer egzersizdir. Fizik egzersizler beden sağlığı için ne kadar önemliyse, bu tip egzersizler de zihin sağlığı için çok önemlidir. Üstelik uygulanması hiç de sıkıcı olmadığı gibi çok zevkli olabilir. Bunun yararlı sonuçlarını kısa zamanda görmek istiyorsanız belli bir egzersizi lütfen üç hafta aralıksız uygulayın ve sonucu kendi gözlerinizle görüp yaşayın.

Kitabın birinci bölümünde stres ve stresin zararlı etkilerini kısaca özetledim. Bu bölümde stres düzeyinizi ölçebilmenize yardımcı olacak standart bir test de bulacaksınız.

İkinci bölümde gündelik yaşamda gerginliğe sebep olan faktörleri ve bunlara ait farkındalığın nasıl geliştirilebileceğine dair çeşitli ipuçlarının yanı sıra birkaç egzersizimiz de olacak. Bu bölüm tamamen kendi deneyimlerime ve bu konuyla ilgili düzenlediğim seminerlerdeki gözlemlerime dayanarak hazırlanmıştır.

Üçüncü bölümde gevşeme, zihinsel kontrol ve sağlık bakımından oldukça önemli bir konu olan solunum ve çeşitli solunum egzersizlerine yer verdim.

Dördüncü bölüm gevşeme uygulamasının yararları, gevşemeye hazırlık, gevşeme için gerekli şartların sağlanması gibi konuları ele alıyor ve alfa ritminin yakalanması için bir egzersizle son buluyor.

Beşinci bölüm kitabın ana omurgasını oluşturuyor. Burada sizlere dünyanın her yerinde bu işin uzmanlarınca yaygın olarak kullanılan üç temel gevşeme uygulamasını sundum.

Altıncı bölüm konsantrasyon ve zihinsel kontrol konularını ele alıyor. Bu bölümde konsantrasyon bozukluğunun temel nedenleriyle birlikte konsantrasyonu artırmak için çeşitli egzersizler de bulabilirsiniz.

Yedinci bölüm meditasyon konusuna ayrılmıştır. Bu konu aslında oldukça geniş. Bu bölümde özellikle yeni başlayanların kolayca uygulayabileceği temel meditasyon uygulamaları yer almaktadır.

Sekizinci ve son bölümde ise imgelemenin önemi, kullanıldığı alanlar ve birkaç imgeleme egzersizi bulacaksınız.

Kitaptan iyi bir şekilde yararlanmak istiyorsanız, öncelikle baştan sona dikkatlice okuyun. Daha sonra uygulama bölümlerinin her birini birkaç kez okuyup sırasıyla uygulayın. Sonradan tekrar belli bölümlere dönüp bazı uygulamaları tekrar edebilirsiniz. Uygulamalarda ustalaşıncaya kadar, bir arkadaşınıza okutabilir veya uygulamalarla ilgili talimatları bir kayıt cihazıyla kaydedip dinleyerek uygulayabilirsiniz.

Kitabın tüm okurlara yararlı olmasını, iç dünyalarını zenginleştirmesini ve kapsadığı konularla ilgili daha geniş çalışmalara vesile olmasını diliyorum.

Kitabı baştan sona okuyarak bazı eksiklikleri gidermeme yardımcı olan, yayıncım ve değerli arkadaşım Engin Emir’e çok teşekkür ederim.

En iyi dileklerimle...

M. Reşat Güner