ÖNSÖZ

Rüyalar konusu yaşamın anlaşılması ve değerlendirilmesi gereken temel konularından biridir. Yaşam süremizin neredeyse yarısını geçirdiğimiz uyku sırasında yaşanan deneyimlerin hafızada kalan kısımlarını oluşturan rüyaların sırrı her çağda anlaşılmaya çalışılmıştır. Tüm eski kültürlerde, öğretilerde ve felsefi çalışmalarda rüyalar hakkında örneklere, bilgi ve uygulamalara rastlamak mümkündür. Çağımıza yaklaşıldıkça rüyalar üzerinde yapılan araştırmaların yoğunlaştığını ve özellikle son yirmi yıldır rüyalar üzerinde ciddi laboratuvar çalışmaları yapıldığını görüyoruz. Pek çok bilim adamı rüyaların insan yaşamında eğitimden sağlığa, öz güvenden yaratıcı sorun çözümüne, iyileşmeden kabuslarla mücadeleye kadar çok çeşitli alanlarda yararlanılması gereken potansiyel bir kaynak olduğu fikrinde birleşmektedir.

Bu çalışmamızda rüyaların tanımı, kaynakları, türleri, rüya araştırmalarının tarihçesi, yaşamımızdaki fonksiyonları, anlamları ve sembolleri gibi konulara giremeyeceğiz. Çünki bu başlıklardan her biri ayrı ayrı bir inceleme konusudur. Bu nedenle bu derlememizde rüyalar konusunun içerisinde yer alan ve pratik yaşamda uygulanması mümkün olan "Lüsid Rüyalar" konusunu ele almaya çalışacağız.

"Lüsid Rüya" kısaca kişinin rüya gördüğünün farkında olduğu ve bu rüyayı çoğu zaman istediği gibi yönlendirebildiği rüyalara verilen isimdir. Lüsid rüyada kişi, rüya görmekte olduğunu fark eder fakat bu fark edişin sonucunda uyanmayıp rüya görmeye devam eder. Bu tip rüyalara berrak, şefaf ya da saydam rüyalar da diyebiliriz. Farkındalığın yaşandığı bu tip rüyalar, literatüre Lüsid Rüyalar olarak geçtiği için bizde kitabımızda lüsid kelimesini kullanmayı tercih ettik. Kitap içerisinde lüsid rüya sürecine bilinçli rüya veya rüya farkındalığı olarak da değineceğiz.

Ülkemizde rüyalar konusu ile ilgili çeşitli kitaplar yayınlanmasına rağmen, lüsid rüya araştırmaları ile ilgili bir eser yayılanmamıştır. Günümüzde, Lüsid rüyalar konusunda pek çok ülkede yapılmış ve yapılmakta olan araştırmalar sonucunda oldukça ilginç ve önemli derecede deneyim ve bilgi birikimine ulaşılmıştır.

Elinizdeki derleme, kişinin kendi kendine öğrenebileceği bir biçimde hazırlanmış ve okuyucunun lüsid rüyalar görmeyi ve bunları kullanmayı öğrenmesi amaçlanmıştır. Kitabın çeşitli bölümlerinde yer verdiğimiz 30'un üstündeki alıştırma, Lüsid rüyaları kendi yaşamınızı zenginleştirmek için kullanma yolunda dilediğiniz hızda ve derinlikte ilerlemenize yardımcı olacaktır.

Bu derlemenin hazırlığında, başta Stanford Üniversitesi psikologlarından Dr. Stephen La Berge ve Howard Rheingold'un araştırmalarından, yirmi yıldır lüsid rüyaları inceleyen Alman psikoloğu Paul Tholey'in, San Fransisco'lu psikolog Patricia Garfield'ın, Hollandalı tıp doktoru ve psikolog Dr. Frederick Van Eeden'in, Orinda, California'daki John F. Kennedy Üniversitesi'nde psişik konular üzerine araştırma yapmış olan Dr. Scott Rogo'nun, New York Teknoloji Enstitüsü parapsikologlarından Dr. Hans Holzer'in, New York Sosyal Çalışmalar Okulu'ndan psikolog Frederick Lenz'in, Cambridge'den psikiyatrist Dr. Richard Goldwater'ın ve Holografik Evren ve Geçmiş Yaşamlarınızı Keşfedin kitaplarının yazarı Michael Talbot'un araştırmalarından, Tibetli rüya yogilerinin öğretilerinden ve büyük sufi düşünürlerinin fikirlerinden yararlanılmıştır.

Derleme, adım adım ilerlemek suretiyle, lüsid rüya görme becerisini öğrenmek konusunda bilmemiz gereken şeyleri göstermeyi amaçlıyor. Verilen çok sayıda teknik ve alıştırmaların, bazı kişilere yararlı olabileceği ifade edilmekte; ancak her bir alıştırmanın ne kadar yararlı olacağı tamamen okuyucunun bireysel çabasına dayanıyor. Bu alıştırmaları deneyerek size en uygun olanları kendiniz saptayabilirsiniz.

Kitabın temel yapısı şu şekildedir: Başlangıçta kitabın ana konusu olan lüsid rüyaya hazırlık mahiyetinde bilgiler veriliyor; bu bilgilerin yanında, basit biçimde açıklanan uzmanların oluşturdukları teknikler var ve lüsid rüya görmeyi öğretmeyi amaçlıyorlar. Daha sonra lüsid rüyalardan yaşamımızda nasıl yararlanılabileceği konusu ele alınıyor. Spordan, iş hayatımıza, öz güvenin geliştirilmesinden kabuslarla mücadeleye, aşkın deneyimler yaşamaktan psikolojik ve fizyolojik sağlığa kadar pek çok alanda kullanılmakta olan lüsid rüya teknikleri ve yaşanmış deneyim aktarımları kitabın ana gövdesini oluşturmakta. Rüyalar aracılığıyla geçmiş yaşam araştırmaları, lüsid rüyaların geçmiş yaşam araştırmalarına katkısı ve uygulanabilir yöntemlerin sunulduğu bir bölümle devam eden kitap, lüsid rüyaların Beden Dışı Deneyimlerle/Astral Seyahatle olan bağlantısı ve ikisinin arasındaki paralelliklerin anlatıldığı bir bölümle sona eriyor.

Bu son iki bölümde de denenmiş teknikler ve sonuçlarla ilgili kapsamlı bilgiler bulabilirsiniz.

Elinizdeki kitabın kendini tanımak ve keşfetmek istek ve çabasında olan rüya deneycilerine yararlı olmasını dileriz.

Gündüz Öğüt

LÜŞİD RÜYALAR ALEMİ

Araştırmacılar lüsid rüyalar konusunda kısa bir bilgilenmeden sonra hemen lüsid rüya görmeyi öğrenmenin mümkün olmadığını, öğrenmeye değer birçok diğer şey gibi, lüsid rüya görmenin de belli bir çaba gerektirdiği konusunda birleşmişler. Ayrıca her şeyde olduğu gibi motivasyonun ve öğrenmeyi gerçekten istemenin önemini hepimiz biliyoruz. Bu arada günlük koşuşturmalar içerisinde hızla akıp geçen zamanın içinde az da olsa bireysel gelişimimiz ve kendimizi tanımamız bakımından da biraz özel zamana ihtiyacımız var.

Rüyalarda garip, harika ve hatta imkansız şeylerin olması sürekli karşılaştığımız bir şeydir, ancak kişiler bunun açıklamasının rüya halinin doğasında yattığını nadiren fark ederler. Ancak, nadiren, asla anlamına gelmez ve bu genellemenin çok önemli istisnaları vardır. Bazen, rüya görenler deneyledikleri akla hayale gelmez yaşantıların açıklamasını doğru bir biçimde kavrarlar. Bunlar, lüsid rüyalardır.

Araştırmalar lüsid rüya görenlerin, deneyledikleri alemin kendi imajinasyonlarının bir ürünü olduğu bilgisine sahip oldukları için, rüyalarının gidişini bilinçli olarak etkileyebildiğini göstermektedir. Cisimler, kişiler, ortamlar, alemler yaratabilmekte, bunları dönüştürebilmektedirler ve hatta bu etkinliğe kendileri de dahildirler. Fiziksel ve sosyal gerçekliğin alışık olduğumuz standartları çerçevesinde, bir anlamda imkansızı başarabilmektedirler.

Lüsid rüyalar alemi, en önemsiz ayrıntıdan en incelikli konulara dek, imajine edilebilecek her konuda, sıradan yaşama göre çok daha geniş bir sahne temin eder. İstediğiniz takdirde bir Brezilya Karnavalı'na katılabilir; yıldızlara uçabilir; esrarlı ülkelere seyahat edebilirsiniz. Bunun yanı sıra pek çok kişi lüsid rüyaları, sorun çözümü, kendi kendine şifa ve kişisel gelişme için bir araç olarak kullanmaktadırlar. Ya da kadim öğretilerin ve modern psikologların belirttikleri gibi; lüsid rüyalar vasıtasıyla insanın gerçekte kim olduğunu anlama çabalarına yeni bir boyut kazandırılmıştır.

Lüsid rüyalar yüzyıllardır bilinen bir şeydi, ancak çok yakın dönemlere dek nadiren ve pek az anlaşılan bir fenomen olarak kaldılar. Dünya çapındaki rüya araştırmacılarının bulgularının yanı sıra bilimsel araştırmalar da bu sıra dışı bilinç haline ışık tutmaya başladılar. Geçtiğimiz yıllarda bu yeni araştırma alanı, bilimsel rüya araştırma grupları dışındaki kişilerin de ilgi odağı haline geldi. Çünki araştırmalar, doğru eğitim verildiği takdirde, kişilerin lüsid rüya görmeyi öğrenebileceklerini göstermişti.

Peki neden kişiler rüyaları sırasında bilinçli olmayı öğrenmek istemektedirler? Yapılan araştırmalar binlerce diğer lüsid rüya gören kişinin de tasdik ettiği gibi; lüsid rüyaların olağanüstü derecede canlı, derin, zevkli ve heyecan verici olabildiklerini gösteriyor. Kişiler genellikle lüsid rüyaları, yaşamlarının en harika deneyimleri olarak değerlendirmektedirler.

Hepsi bu kadar olsaydı, lüsid rüyaların zevkli ancak neticede önemsiz eğlenceler olduğunu söyleyebilirdik. Ancak lüsid rüyalar, uyanık yaşamın niteliğini artırmak için de kullanılabilmektedir. Günümüzde konuyla ilgili araştırma guruplarının elinde lüsid rüyalarda edinilen bilgi ve tecrübeleri yaşamlarında nasıl değerlendirdiklerini anlatan binlerce rapor bulunmaktadır.

Lüsid rüya görme, pratik bir sanat ve bilim olarak henüz yeni yeni anlaşılmakta ve lüsid rüya görmenin psikolojik iç araştırma için bir araç olarak kullanılması henüz yeni yeni gündeme gelmekteyse de, birçok kişi, eldeki bilgileri kendi araştırmaları için güvenli biçimde kullanmaktadır. Yapılan araştırmalar, lüsid rüya görmeyi öğrenmenin, uyanık bilinçle rüya bilinci arasındaki farkı kaybetmeye yol açmadığını, aksine günlük yaşamdaki farkındalığı artırdığını ortaya koymaktadır.

YAŞAM KISADIR

Lüsid rüyaların nasıl görüleceğinin ayrıntısına geçmeden, rüyaların içindeyken uyanmayı öğrenmenin ne gibi yararları olabileceğine biraz daha yakından bakalım. Bahsedilen yararlar acaba lüsid rüya görmeyi öğrenmek için harcanacak zaman ve gayrete değecek mi? Araştırmacılar evet diyor. Ancak sizin, aşağıdakileri okuduktan sonra kendiniz karar vermenizde yarar var.

Atasözü "Yaşam Kısadır" der ve bunu reddetmek mümkün değildir. Şöyle bir düşünecek olursak, yaşamlarımızın dörtte biri hatta yarısına yakın bir bölümünü uyuyarak geçiririz. Çoğumuzun rüyalarımızı "uykuyla karışık" biçimde yaşama alışkanlığında olduğumuz da doğrudur. Düşünmeksizin, tamamen farkında ve canlı biçimde değerlendirmemiz gereken binlerce olanağı "uykuyla karışık" biçimde algılarız.

Rüyalarımız sırasında uyuyarak vakit öldürmenin, sınırlı yaşam sürelerimizi en uygun değerlendirme yolu olduğu söylenebilir mi? Bu durumda sadece sınırlı canlı olma süremizin bir kısmını tüketmekle kalmıyor; aynı zamanda da yaşamımızın geri kalanını zenginleştirecek macera ve derslerden de mahrum kalıyor olabiliriz. Rüyalarımız içinde uyanarak, yaşam deneyimimize yeni şeyler ekleyebilir ve bu ilave bilinçli rüya saatlerini zihnimizi deneyleme ve alıştırma yapmak için kullanırsak, uyanık geçen saatlerimizden aldığımız keyfi de artırabiliriz.

Tibetli Budist Tarthang Tulku şöyle diyor:

Rüyalar bir bilgi ve deneyim deposudurlar. Buna rağmen gerçekliği araştırma vasıtası olarak genelde hep göz ardı edilirler. Rüya durumunda bedenler dinlenmeye çekilmiştir. Yine de bir şeyler görüp işitmemiz; hareket etmemiz, hatta bir şeyler öğrenmemiz mümkündür. Rüya durumunu iyi bir şekilde kullandığımız takdirde, yaşamlarımız iki kat zenginleşmiş gibi olur: Yüzyıl yaşayacak yerde, iki yüzyıl yaşarız."

Lüsid rüyalarda yaşanan olumlu duyguların bu şekilde uyanık duruma taşınması, lüsid rüyaların önemli bir tarafıdır. Rüyalar, biz hatırlamasak bile, uyanıklık şuur durumumuzu etkilerler. Bu etki gün boyunca devam edebilir. Kişiye "bu sabah tersimden kalktım" dedirten rüyaların olumsuz etkileri kadar; hoş bir rüyanın olumlu izlenimleri de his dünyamızı etkilerler; güne güven ve enerji hissiyle başlamamızı sağlarlar. İlham veren lüsid rüyalar konusunda bu çok daha geçerli bir şeydir.

Belki hala "Benim rüya yaşantılarım bu denli ilginç değil" düşüncesinde olabilirsiniz: "Neden bu konudaki farkındalığımı artırmak için çaba sarf edeyim?" Eğer bu şekilde düşünüyorsanız, insanlığın büyük kısmının uyku halinde olduğunu söyleyen geleneksel mistik öğretiye bir göz atmanızı tavsiye ediyoruz. Ünlü sufi hocası İdris Şah'a "insanın en temel hatasının ne olduğu" sorulduğunda, kendisi şu şekilde yanıtlamıştır:

"İnsanın en büyük hatası, canlı olduğunu zannetmesidir. Gerçekte, sadece, yaşamın bekleme odasında uyuklamakla meşguldür."

Lüsid rüyalar, İdris Şah'ın sözlerini anlamamıza yardımcı olurlar. Thoreau'nun sözleriyle;

"Asıl yaşamımız, rüyalarımızda uyandığımızda başlar."

LÜSİD RÜYA DENEYİMİ

Daha önce hiç lüsid rüya görmediyseniz, nasıl bir şey olduğunu gözünüzde canlandırmak güç gelebilir. Nasıl bir şey olduğunu tam olarak anlamak için bizzat yaşamanız gerekir ("Meyvanın tadı, tadılmadan nasıl bilinebilir?"). Ancak, yine de çok daha yakın olduğumuz bilinç durumlarına göre karşılaştırmalı olarak bazı şeyler söylemek mümkündür: Bu konuda araştırmacıya yardımcı olacak içinde bulunduğu bilinç durumudur.

Aşağıdaki deneysel alıştırma sizi gündelik uyanık bilinç durumunuz boyunca bir yolculuğa çıkaracaktır. Her aşamaya yaklaşık bir dakikalık bir zaman ayırın…